Opbouw
		Oliën en vetten hebben dezelfde scheikundige opbouw. Ze bestaan uit vetzuurketens: koolstofatomen met daaraan waterstofatomen en een zuurgroep. Iedere vetsoort heeft zijn eigen samenstelling. Soms bestaat er tussen twee koolstofatomen van een vetzuurketen een zogenaamde dubbele binding. We spreken dan van onverzadigd vet. Er kunnen ook twee of drie dubbele bindingen voorkomen (meervoudig onverzadigde vetzuren). Dierlijke vetten (melk, kaas, vlees) bestaan over het algemeen uit verzadigd vet, plantaardige vetten (olijfolie, zonnebloemolie) meestal uit onverzadigd vet. Een vetzuurketen met dubbele bindingen is flexibeler dan eentje met verzadigde vetzuren.				Weinig tijd? Enkele snelle adviezen? Klik hier
	Functie
		Een groot deel van het vet dat wij eten wordt in het lichaam gebruikt voor energie. Daarnaast worden vetzuren gebruikt als bouwstoffen (reparatie en vervanging van celmembranen o.a.) en ze worden gebruikt om hormoonachtige stoffen aan te maken die invloed hebben op de hormoonhuishouding, de bloeddruk, de cholesterolhuishouding, de afweer en de bloedstolling. Voor al deze functies is voortdurend aanvoer van nieuwe vetzuren noodzakelijk. Voor energiegebruik kan het lichaam zowel verzadigde als onverzadigde vetten gebruiken, voor de overige functies alleen maar onverzadigde vetten. De onverzadigde vetten zijn essentiële voedingsstoffen, d.w.z. dat het lichaam ze niet zelf kan aanmaken en dat we ze dus via de voeding moeten opnemen. De verzadigde vetten zijn niet essentieel; die kan het lichaam uit onverzadigde aanmaken. ('Eet minder vet' is dus niet een goede slogan. Deze zou moeten luiden: 'Eet minder verzadigd vet'.) Het lichaam gebruikt de onverzadigde vetten die wij eten niet zonder meer. Ze worden omgevormd tot langere vetketens met meer dubbele bindingen. Hiervoor zijn hulpstoffen zoals vitamines nodig.
	Drie soorten onverzadigde vetzuren
		Op basis van het aantal dubbele bindingen dat een onverzadigde vetzuurketen bevat, onderscheidt men drie soorten onverzadigde vetten: Oliën of vetten waarvan de vetzuurketen 1 dubbele binding bevat. Dit worden de omega-9 vetzuren genoemd. De belangrijkste vertegenwoordiger is olijfolie. Heel gezond, zowel koud te gebruiken als te verhitten. Over wat de omega-9 vetzuren in het lichaam precies doen, is nog niet zo veel bekend. Linolzuur, waarvan de vetzuurketen 2 dubbele bindingen bevat. Dit worden de omega-6 vetzuren genoemd. Linolzuur wordt in het lichaam via gamma-linoleenzuur en di homo gamma-linoleenzuur (beide met 3 dubbele bindingen) omgezet in arachidonzuur (met 4 dubbele bindingen). Linolzuur zit o.m. in saffloerolie, teunisbloemolie, zonnebloemolie en komkommer. De omega-6 vetzuren zijn enerzijds heel goed voor het lichaam: het di homo gamma-linoleenzuur werkt bloeddrukverlagend, ontstekingsremmend en cholesterolverlagend. Wanneer er echter arachidonzuur wordt aangemaakt, is dat heel slecht. Uit dit zuur worden stoffen gemaakt die juist ontstekingsbevorderend werken, die koorts opwekken en die immunologische reacties bevorderen (allergie). Als je vlees eet, krijg je veel van dit zuur binnen. Het dier heeft het linolzuur al omgezet in arachidonzuur. Het is dus belangrijk de omzetting van di homo gamma-linoleenzuur in arachidonzuur af te remmen. Dit kan m.b.v. de omega-3 vetzuren. Alfa-linoleenzuur is een omega-3 vetzuur en heeft drie dubbele bindingen. Ook dit vetzuur wordt in het lichaam omgezet in langere vetzuurketens met meer dubbele bindingen. Goede bronnen van omega-3 vetzuren zijn: lijnzaadolie (bestaat voor 58% uit omega-3 vetzuren en bevat daarnaast ook wat omega-6 en omega-9 vetzuren), zwarte bessen, walnoten, citrusvruchten en postelein. Vissen bevatten veel van dit soort vetzuren en zij hebben die al omgezet in langere ketens met vijf of zes dubbele bindingen. Omdat de omega-6 en de omega-3 vetzuren dezelfde enzymen gebruiken voor de omzetting in langere vetzuurketens, kunnen we de aanmaak van arachidonzuur (het slechte vetzuur) remmen door veel alfa-linoleenzuur te gebruiken of veel vette vis te eten. De omega-3 vetzuren maken stoffen aan die zeer gunstig zijn voor de mens: ze verlagen de bloeddruk, verlagen het totaal cholesterol en regelen de bloedstolling. Dagelijks een schaaltje magere biogarde kwark met een lepel lijnzaadolie (het zogenaamde Budwig-papje) wordt aanbevolen voor veel kwalen: hart en bloedvaten, kanker, allergieën, huidklachten, hormoonproblemen, gewrichtsklachten enz.
	Oxidatie
		In de natuur bevinden de onverzadigde vetzuren zich meestal in het zaad, de vrucht of een ander onderdeel van de plant en ze worden daar beschermd tegen oxidatie m.n. door vitamine E. Als de olie uit het zaad of de vrucht geperst wordt, staat deze aan oxidatie bloot. Onverzadigde vetten oxideren heel gemakkelijk en worden dan ranzig (een dubbele binding is een aangrijpingsmogelijkheid voor een zuurstofmolecuul). Dat moet voorkomen worden. Koop daarom oliën altijd in kleine flesjes, bewaar ze op een donkere plaats en maak ze gauw op. Ook in het lichaam kunnen deze onverzadigde vetten natuurlijk oxideren. En dat is heel slecht. Geoxideerd cholesterol en andere vetten gaan als plaque aan je vaatwanden zitten. Je kunt dat voorkomen door met vitamine E te suppleren als je onverzadigde vetzuren gebruikt.
	Verhitting
		Als onverzadigde vetten verhit worden, ontstaan transvetzuren die waarschijnlijk heel slecht voor de gezondheid zijn. Veel margarines (m.n. dieetmargarines) bevatten transvetzuren. Deze kunnen niet meer gebruikt worden voor de opbouw van de celmembranen en voor de vervaardiging van de hormoonachtige stoffen. Verhit daarom nooit meervoudig onverzadigde vetzuren (zonnebloemolie, saffloerolie, notenolie e.d.). Olijfolie, dat slechts 1 dubbele binding bevat, mag wel (matig) verhit worden. Gebruik voor bakken en braden liefst roomboter of kokosvet, die geheel verzadigd zijn en waarbij bij verhitting geen transvetten ontstaan.
	Adviezen
		Eet minstens tweemaal per week vette vis. Beperk het eten van vlees. Gebruik in salades en dressings plantaardige oliën (die koudgeperst moeten zijn). Gebruik vitamine E om oxidatie van deze oliën te voorkomen. Gebruik voor bakken en braden olijfolie, roomboter en kokosvet. Vermijd produkten met veel linolzuur (dieetmargarines). Eet geregeld noten en zaden (geen pinda's).
		Uiteraard zijn de hier vermelde adviezen van algemene aard. Klik hier voor praktische informatie over persoonlijke voedingsadviezen.
		Over deze website | Over de therapeute | Een afspraak maken... Hypnose en hypnotherapie | Zelfhypnose | Simonton therapie Orthomoleculaire voedingstherapie | Gesprekstherapie